Je zou mensen, zoals ik, die ervoor gekozen hebben zich zo min mogelijk aan te trekken van de politieke ontwikkelingen in de wereld een struisvogel kunnen noemen. Voorheen dacht ik er precies zo over als Eric, die mij schrijft naar aanleiding van mijn testament.
Hij schrijft het volgende.
“Beste Rob,
Ik begrijp dat je een beetje moe wordt van alles maar het is zeer belangrijk om je kop niet in het zand te steken. Het leven is een strijd op leven of dood. Dat klinkt gek omdat het tussen mensen onderling wordt uitgevochten.
Sinds het bestaan van de mens is er rivaliteit en ik zie dat als de oorzaak van alle ellende.
Maar het is gewoon zo belangrijk dat we blijven vechten voor vrijheid en tegen onrecht. Tegen mensen die het niet zo nauw nemen met de mensenrechten.
De lange mars is nog lang niet uitgelopen, want er zal altijd onderdrukking en onrecht blijven bestaan. Die moet bestreden worden. Die mensen moeten uitgebannen worden. Zij moeten moeten het zwijgen opgelegd worden. Dat is zo belangrijk!!
Zo lang als de mens zal bestaan zal er een klasse strijd uitgevochten worden. Een strijd tussen goed en kwaad, tegen eerlijk en oneerlijk,tussen religies en tussen culturen.
Aan ons de taak om de mensen bewust te maken om deze strijd te staken omdat het geen zin heeft en alleen de elite spekt. Maar we houden tegelijkertijd onze vijanden in de gaten!”
Eric’s standpunt was dertien jaar lang mijn motivatie om de lange mars vol te schrijven en misstanden aan te klagen.
Ik ben hierop echter langzaam aan teruggekomen. Het begon met het hebben van twijfels over het demonstreren, aanklagen en beschrijven van de wandaden van de politieke leiders. Ik zag hoe in Den Haag mensen terecht opkwamen voor hun meningsvrijheid en hoe de politie hen wegsloeg. Ik zag echter steeds meer bewijzen van onderwerping. Met name het demonstreren in de buitenlucht, daar waar de demonstranten het opnemen tegen de politie, in plaats van tegen de machthebbers. De politie deed exact waarvoor ze een loon ontvangen, namelijk een levende buffer vormen tussen de kritiek en de politiek. En de demonstranten moesten zich in elkaar laten staan of op laten pakken. Zij weigerden, opnieuw terecht, om tegengeweld te gebruiken.
Hetzelfde geldt voor het beschrijven van het eindeloos repeterende politieke spelletje van verdeel en heers. Als je het patroon eenmaal doorziet, kan je niet anders dan het daarna steeds weer herkennen en je realiseren dat er niets verandert. Dus of ik nu dertig keer daarover schreef of 1000 keer, op zich maakte dit geen enkel verschil.
Is dat een gevoel van vermoeidheid, zoals Eric dat beschrijft?
Ja, in eerste instantie zeker. Ik ben echter ondertussen een stap verder gekomen. Er is bij mij geen vermoeidheid meer te bespeuren en het belangrijkste van alles: ik ben niet boos meer, ik ben niet meer beledigd dat er mensen zijn die anderen zoveel onrecht durven aan te doen.
Dat klinkt misschien vreemd, maar laat het me uitleggen. Ik ben er namelijk van overtuigd geraakt, dat geen enkel mens beter is dan een ander. We moeten allemaal dezelfde hobbels nemen, dezelfde fouten maken, voordat we dingen gaan inzien. Bijvoorbeeld dat, als we het oneens zijn met de machtsspelletjes, het niet handig is om deze uitvoerig aan te klagen (dat wil zeggen: beschrijven) of ertegen te demonstreren met vlaggen en vaandels. Door dergelijke acties versterk je de kracht van de spelletjes die je juist afwijst. Je vraagt er nog eens extra aandacht voor. Je gaat er letterlijk voor door de knieën om je te verlagen tot het ranzige niveau van macht.
Want laten we de zaken nu eens zo objectief mogelijk tegenover elkaar zetten.
Aan de ene kant is er de machtspolitiek. Aan de andere zijde het protest, het verzet ertegen.
De machthebbers zeggen: “Jij moet naar mij luisteren en je houden aan mijn wetjes.”
De tegenstanders reageren met: “Nee, jullie moeten eens naar ons luisteren! Want wij hebben jullie gekozen.”
De machthebbers:”Wij voeren het mandaat uit van de kiezers.”
De tegenstanders:”Nee, jullie vertegenwoordigen ons niet, jullie benadelen ons alleen maar. Het moet anders.”
Zie je het verschil? Nee, ik ook niet. Beide partijen zijn bezig met macht. Vandaar ook dat als de andere partij aan de macht komt er meestal bitter weinig verandert.
Of om het treffend in Eric’s woorden te zeggen:
“De lange mars is nog lang niet uitgelopen, want er zal altijd onderdrukking en onrecht blijven bestaan. Die moet bestreden worden. Die mensen moeten uitgebannen worden. Zij moeten moeten het zwijgen opgelegd worden. Dat is zo belangrijk!!”
Tegen Eric wil ik verder zeggen, dat ik me heb teruggetrokken uit het spel om de macht.
Ik vind namelijk niet dat de een de ander kan overheersen. Of deze nu partij A heet of partij B. Daarnaast houdt het streven naar macht altijd in dat er conflicten nodig zijn om mensen in het gareel te houden van de machthebbers.
Daar stel ik graag iets anders tegenover, een positief alternatief. Ik richt me uitsluitend nog op vrede. En deze vrede begint bij jou en mij. Vanaf het ogenblik dat wij vrede hebben gevonden binnenin onszelf, verdampt de behoefte om anderen te vertellen wat ze moeten doen en dat ze moeten zwijgen omdat ze het niet bij het rechte eind hebben.
En omdat ik niet de zoveelste wil zijn die iets roept, zonder daaraan consequenties te verbinden, heb ik een boek geschreven met als titel ‘Vrede begint bij jou’. Daarin kom ik met een kort stappenplan waarmee je die innerlijke vrede, waarover we het hier hebben, kan bereiken. Ik hoop dat je dat een kans wil geven, dwars tegen het gangbare conflictdenken in, aan de slag gaan met jezelf en vrede!!
“Hoe kan je dan ooit nog voor jezelf opkomen, hoor ik mensen vertwijfeld roepen? Mag je dan de Israëlische acties in Palestijns gebied niet meer verbieden, bijvoorbeeld?”
Laat ik voorop stellen, dat je wat mij betreft alles mag wat je hart je ingeeft. Dit stuk is, mochten hierover nog twijfels bestaan, zeker geen veroordeling van een mening. Zelf heb ik immers deze het grootste deel van mijn leven aangehangen.
Wat mij betreft komen we nu bij de crux. Ik stel voor te accepteren dat we met corrupte machthebbers zitten opgescheept, er oorlogen worden gevoerd en genocide plaatsvindt. Let op: acceptatie betekent niet dat ik het ermee eens ben. Nee, het wil zeggen dat ik zie dat er een situatie bestond, maar dat ik een andere wil. Echter, ik vind niet dat ik mijn ideeën kan opleggen aan anderen.
“Acceptatie betekent dingen zien zoals ze zijn en niet zoals wij Willen dat ze zijn.”(Uit: Vrede begint bij jou)
Dus dat is voor mij het startpunt: er zijn corrupte machthebbers, er zijn oorlogen, er is genocide. Ik accepteer dat, ik word er niet boos over, om de doodeenvoudige reden dat ik ooit geen haar beter was dan degenen die zich daar nu aan vergrijpen. Ik ben het echter niet eens met deze gang van zaken, ik stem er niet mee in.
Nu kan ik vanuit deze rust kijken naar de situatie. Het zal je niet verbazen, dat ik niet lang hoef na te denken. Op dit moment kan ik er niets, helemaal niets aan veranderen. Maar ‘mag ik dan ooit nog voor mezelf opkomen?’, natuurlijk. Echter mocht ik mezelf persoonlijk moeten beschermen, dan is het verstandig dat ik dat doe vanuit innerlijke rust, in plaats vanuit boosheid of irritatie. De kans is groot dat dan gericht is op een zo vreedzaam mogelijke actie.
Ik zal het anders formuleren: streven naar innerlijke vrede, wil zeggen ervoor zorgen dat je je innerlijke conflicten oplost, waardoor je helemaal niet meer naar macht wil streven.
13 september 2025